Leo van der Geest
Directeur van Nyfer

Leo van der Geest is directeur van Nyfer, een organisatie die toegepast-wetenschappelijk economisch onderzoek doet op een groot aantal beleidsterreinen. Hij vertelt meer over eHealth en de betekenis ervan in de gezondheidszorg.

“Uit een groot onderzoek van onze organisatie ‘Gezond online’ blijkt dat de gezondheidszorg is te verbeteren als er meer en beter gebruik wordt gemaakt van eHealth, de verzamelnaam voor ICT toepassingen binnen de gezondheidszorg. Neem bijvoorbeeld de zorg voor chronisch zieken. Dit kan doelmatiger en effectiever met de inzet van ICT.”

Eigen gezondheid managen

Van der Geest doelt dan op fouten in de medicatieverstrekking, onnodige handelingen en bezoeken aan artsen, ziekenhuizen en andere zorgverleners. Eén van de conclusies uit het onderzoek is dat eHealth zeker bij kan dragen aan betere én goedkopere zorg, maar dat het belang ervan verder reikt dan alleen kostenbesparing. “eHealth zorgt ervoor dat de regie over de gezondheid en zorg verschuift naar de patiënt/gezonde burger.

eHealth biedt steeds meer mogelijkheden en middelen om de eigen gezondheid te bewaken en te managen. Dit kan een omwenteling in de gezondheidszorg teweegbrengen.” Van der Geest geeft wat voorbeelden: “Door gebruik te maken van eHealth kunnen zorgverleners op de juiste tijd en plaats over de juiste gegevens beschikken. Dat is cruciaal voor hoge kwaliteit en doelmatigheid van de zorg. Zorgaanbieders kunnen worden voorzien van up-to-date informatie over de nieuwste medische ontwikkelingen en best practices.

Door informatie van en over patiënten te combineren met medische kennis en bewezen praktijken kan gepaste, op de individuele patiënt toegesneden zorg worden aangeboden. Goede uitwisseling van informatie kan dubbel werk (consulten, laboratoriumonderzoeken, radiologisch onderzoek) voorkomen. Afzonderlijke onderdelen van het zorgproces, die vaak geleverd worden door verschillende aanbieders, kunnen beter op elkaar worden afgestemd.”

mHealth

mHealth omvat het gebruik van mobiele apparaten en mobiel internet in de gezondheidszorg. Denk daarbij aan smartphones, tablets en PDA’s. “deze apparaten zijn op vele manieren toe te passen, bijvoorbeeld voor monitoring van mensen met chronische aandoeningen zoals diabetes, COPD, astma en hartfalen.

Waarden kunnen thuis gemeten worden met apparatuur die aangesloten kan worden op een smartphone. Daardoor kunnen risico’s snel worden herkend en gerapporteerd aan een arts. Deze kan vervolgens actie ondernemen voordat een probleem ontstaat.” Snel opkomende nieuwe toepassingen zijn apps die gebruikt worden om allerlei aan gezondheid gerelateerde zaken te monitoren.

Calorieënteller

“Er zijn inmiddels al duizenden van deze apps die voornamelijk gericht zijn op een gezonde levensstijl. Zo is er een app ‘Mealsnap’ die uitrekent hoeveel calorieën er op een bord liggen als daar een foto van gemaakt wordt. En de stappenteller, die bijna iedereen al kent. Het voordeel van zo’n stappenteller kan zijn dat mensen extra gaan bewegen als ze merken aan het einde van de werkdag dat ze te weinig beweging gehad hebben.”

Er bestaat zelfs een app die moedervlekken ‘in de gaten houdt’ en een signaal geeft als de moedervlek teveel verandert. Dagelijks komen er nieuwe apps bij. Uit een ander onderzoek blijkt dat het aantal gedownloade apps in 2012 verdubbelde ten opzichte van 2011. “Op zich een goede ontwikkeling dat steeds meer mensen op deze manier de regie over hun eigen gezondheid voeren en bewuster omgaan met hun gezondheid”, stelt van der Geest.

“Er zit echter ook een risico aan: het staat meestal (nog) niet vast of een app echt goed werkt en veilig is. Zorgverzekeraars en patiëntenorganisaties zien het nut van standaardisatie wel in, maar die is er nog niet. Vooralsnog is het commentaar van andere gebruikers van een app het enige houvast over de werking ervan.”

Conclusie

De conclusie van het onderzoek is dat ICT op talrijke en zeer uiteenlopende manieren ingezet kan worden om gezondheid en gezondheidszorg te ondersteunen. eHealth toepassingen zijn het meest kansrijk als zij zo nauw mogelijk aansluiten bij behoeften van patiënten, sterker nog: als patiënten/burgers het initiatief nemen en de innovatie aanjagen.

“Terwijl het voor de meeste mensen heel gewoon is om reizen te boeken, artikelen te bestellen, bankzaken te regelen, afspraken te maken en producten te vergelijken via internet, blijft de toepassing van ICT in de gezondheidszorg achter. Het is een kwestie van tijd voordat ICT-toepassingen in de zorg net zo gebruikelijk zijn als in andere sectoren van het dagelijkse leven.”