Kirsten
Kirsten Kouwen
Apotheker

“Dat is namelijk lang niet altijd het geval”, vertelt apotheker Kirsten Kouwen. “Soms is hoesten een bijwerking van bepaalde bloeddrukverlagende medicatie. In zo’n geval zullen zelfzorgmiddelen niet het gewenste effect hebben. Een apotheker kan door de juiste vragen te stellen achterhalen wat de meest waarschijnlijke oorzaak is van je klachten. Gaat het om een onschuldig virus, dan zal de apotheker je de juiste middelen adviseren. En gaat het om een bijwerking van een ander medicijn, dan kan hij of zij contact opnemen met je huisarts om te overleggen of die medicatie kan worden aangepast.”

Vast protocol

Een apotheek zal nooit zomaar zelfzorgmedicatie verkopen. “Wij werken volgens een vast protocol”, legt Kouwen uit. “Wij vragen onder meer voor wie het middel bedoeld is, hoe lang de klachten al bestaan, of er ook bijkomende klachten zijn en of degene die de klachten heeft ook andere medicatie gebruikt. Soms is sprake van chronische longklachten zoals COPD. In zulke gevallen kan een zelfzorgmiddel ongewenste effecten hebben. Als wij van mening zijn dat iemand beter eerst een arts kan bezoeken, dan verkopen wij het middel niet. Dat is bijvoorbeeld het geval als het gaat om keel-, neus- en oorklachten of koorts bij kinderen jonger dan drie maanden.”

Zelfzorgmiddelen zorgvuldig gebruiken

Bij oudere kinderen of volwassenen kunnen zelfzorgmiddelen voor verlichting van de klachten zorgen. “Wel is belangrijk om te weten of het gaat om een virus of bijvoorbeeld hooikoortsklachten. Maar in dit seizoen gaat het vooral om virussen die zorgen voor neusverkoudheid of keelpijn. Bij een neusverkoudheid adviseren wij vaak neussprays. Die sprays verlichten de klachten doordat ze onder meer de zwelling van het neusslijmvlies verminderen. Belangrijk is wel dat je de sprays niet te lang gebruikt. Als je dat namelijk langer dan tien dagen doet, gaat het neusslijmvlies juist extra opzwellen. Dat staat natuurlijk in de bijsluiter maar de apotheker zal je er altijd nog extra op attent maken.

“Een apotheek geeft je niet zomaar een zelfhulpmiddel mee maar stelt je altijd eerst een aantal vragen om zeker te weten of het middel geschikt is voor jouw klachten en in jouw situatie.”

 

Medicatie of huismiddeltje

In het najaar en de winter ziet Kouwen regelmatig mensen met oorpijn. “Het is een heel vervelende pijn. Maar doorgaans kan hij met paracetamol goed worden onderdrukt. En er zijn ook verdovende oordruppels te koop. Ook hier geldt dat het belangrijk is te weten wat de mogelijke oorzaak is van de oorpijn om de juiste actie te nemen.” Gaat het om keelklachten dan zijn er pastilles die de klachten verminderen. “Maar om eerlijk te zijn, adviseren wij in eerste instantie af en toe een dropje of een flinke lepel honing te nemen. Dat werkt, in tegenstelling tot de beruchte halve ui op het nachtkastje bij verkoudheid, prima. Een apotheker is er niet in eerste instantie om je iets te verkopen maar vooral om je goed advies te geven. Dat is ook gelijk het grote verschil met andere verkoopkanalen van zelfzorgmiddelen.”

Niet te lang doorlopen

“Loop nooit te lang door met klachten”, waarschuwt Kouwen. “Een neusverkoudheid hoort binnen zeven dagen over te zijn. Is dat niet zo, of is sprake van koorts, kortademigheid, een duf gevoel en/of weinig vochtinname, ga dan naar je huisarts. Als je langer dan drie weken hoest, moet je echt een afspraak maken met je huisarts. En ook als je langer dan drie dagen oorpijn hebt zonder dat het minder wordt, is het verstandig je huisarts te bellen.”