Zaterdagavond, elf uur. Een 30-jarige man komt op de Eerste Hulp. Tijdens een BBQ bij vrienden is een stuk kip in zijn slokdarm vast komen te zitten en hij heeft pijn achter zijn borstbeen.  Met een endoscoop verwijdert de arts het stukje vlees, waarna de pijn gauw weer verdwijnt. Tijdens het gesprek met de patiënt blijkt dat al langere tijd zijn voedsel en soms zelfs water blijft hangen. 

“Dit is een voorbeeld van een typische patiënt met Eosinofiele Oesofagitis (EoE),” vertelt Dr. Arjan Bredenoord. “Deze chronisch ziekte komt drie keer zoveel voor bij mannen als vrouwen. De piek ligt tussen de 25 en 45 jaar.

De ziekte ontwikkelt zich in de loop van het leven en is een allergische ontstekingsziekte van de slokdarm. Vermoedelijk zit er ook een erfelijk component aan. We denken dat bepaald voedsel waar de patiënt voor gevoelig is, een ontsteking veroorzaakt, waardoor de slokdarm nauwer wordt en voedsel blijft steken. Als de vernauwing langdurig aanhoudt, wordt het onomkeerbaar door littekenvorming.”

Symptomen

De belangrijkste symptomen waar patiënten met EoE last van hebben, zijn voedselpassageklachten. Het eten zakt niet lekker weg, hierdoor kunnen zij een benauwd gevoel achter het borstbeen hebben. Slikken kan pijnlijk zijn en patiënten hebben regelmatig last van zuurbranden. Kinderen kunnen de ziekte ook ontwikkelen, maar dit blijkt in de praktijk lastig te diagnosticeren.

“Zij kunnen namelijk vaak niet nauwkeurig aangeven welke klachten zij hebben. Signalen waar je als ouder op moet letten, zijn kinderen die hun eten laten staan, buikpijn hebben, minder goed groeien en kleine beetjes voedsel opgeven.”

Diagnose

Om de diagnose EoE definitief te kunnen stellen, moet een specialist met een camera naar binnen om de slokdarm te bekijken.

“We kunnen tijdens deze endoscopie tekenen van ontsteking en littekenvorming tegenkomen. Door monsters van de slokdarm te nemen en te onderzoeken kunnen wij een juiste diagnose maken. Bij EoE kom je veel eosinofielen (bepaald type witte bloedlichaampjes) tegen, die normaal niet in de slokdarmwand aanwezig zijn.”

De ziekte ontwikkelt zich in de loop van het leven en is een allergische ontstekingsziekte van de slokdarm.

In de praktijk blijkt dat bij jongen mensen het vaak heel lang duurt voordat de diagnose wordt gesteld. “Oudere mensen worden redelijk snel doorgestuurd voor een endoscopisch onderzoek om kanker uit te sluiten. Dit gebeurt bij jongeren niet zo snel.

Ze krijgen een zuurremmer en lopen vervolgens jaren rond met de chronische ziekte. Bewustwording bij artsen en patiënten is dan ook essentieel om de ziekte tijdig te herkennen. Als voedsel niet zakt, of blijft hangen, is er vaak een goede reden om in de slokdarm te kijken. Ga dan dus vooral langs bij je huisarts.”

Onbekende ziekte

Tot twintig jaar geleden was er weinig over EoE bekend en werden weinig patiënten gediagnosticeerd met de ziekte. Inmiddels is er een enorme stijging in het aantal patiënten. Momenteel wordt de ziekte ieder jaar bij ongeveer 360 patiënten vastgesteld in Nederland.

Waarom er een toename is in het aantal patiënten is niet helemaal duidelijk legt de MDL-arts uit. “Het heeft deels te maken met het feit dat de ziekte nu beter herkend wordt. Daarnaast nemen andere allergische ziektes zoals astma en eczeem ook toe. Tijdens mijn studie twintig jaar geleden heb ik nooit wat geleerd over EoE. Het is wat dat betreft echt een nieuwe ziekte.”

Behandeling

De behandeling van EoE blijkt erg lastig te zijn, omdat iedere patiënt allergisch is voor meerdere voedselproducten. Waar iemand allergisch voor is, is per patiënt weer anders.

“Dat zorgt ervoor dat de gebruikelijke allergietesten niet gebruikt kunnen worden om dit te voorspellen, waardoor het voorschrijven van een geschikt dieet ook lastig is. We doen nu volop onderzoek naar geschikte allergietesten en medicatie.”

Op dit moment is er in Nederland dan ook nog geen behandeling specifiek gericht op EoE. “We werken nu met pufjes en medicijnen die ook gebruikt worden voor patiënten met astma of reflux. Dat is niet ideaal. Er is sinds kort wel een product goedgekeurd, specifiek ontwikkeld voor de behandeling van EoE. Het wachten is of dit proudct in aanmerking komt voor vergoeding.

Het beste zou zijn als we testen kunnen ontwikkelen waarbij we precies kunnen zien waar de individuele patiënt allergisch voor is en dat er producten komen die speciaal zijn gemaakt voor patiënten met EoE. Mensen kunnen dan zelf kiezen of ze medicijnen willen gebruiken of een dieet voorgeschreven willen krijgen.”