Tos Berendschot
Professor aan de Universiteitskliniek voor Oogheelkunde Maastricht

Wereldwijd vindt nader onderzoek plaats om het ontstaan van de ouderdomsziekte verder te ontrafelen. Prof. Tos Berendschot van de Universiteitskliniek voor Oogheelkunde Maastricht is heel actief op dit gebied. “Als je de mechanismen begrijpt, kun je verder komen in het vinden van een effectieve therapie.” Er zijn nog geen geneesmiddelen voor droge Macula Degeneratie. Voor wat men de ‘natte vorm’ noemt zijn verschillende middelen beschikbaar, die helaas niet altijd blijvend bij alle patiënten effect hebben.

“De oogziekte heeft een enorme impact”, legt Berendschot uit. “Het begint met een wazig vlekje in het centrale gezichtsveld, dat naarmate het groeit het zicht steeds verder aantast. Mensen kunnen geen gezichten meer zien en geen auto meer rijden. Het kan al vanaf vijftigjarige leeftijd ontstaan, maar als je boven de tachtig komt neemt het risico op Macula Degeneratie toe.”

Luteïne speelt een belangrijke rol

De onderzoeker legt uit dat grotendeels erfelijk is bepaald hoe groot het risico is dat mensen de ziekte ontwikkelen. “Als je bepaalde genen hebt, en we weten steeds beter welke dat zijn, is de kans groter. Maar we weten ook dat voeding, bewegen en roken effect hebben. Eén van de stofjes die een belangrijke rol blijken te spelen is luteïne. Deze gele kleurstof komt voor in eieren, fruit, en bladgroenten, zoals spinazie, andijvie en broccoli.”

Berendschot, die van oorsprong natuurkundige is, heeft een onderzoeksgroep die gespecialiseerd is in het meten van stoffen in het lichaam, in het bijzonder met betrekking tot Macula Degeneratie. Hij werkt al jarenlang mee aan onderzoeken en heeft onder meer rapportages gemaakt van interventiepanels om de werking van luteïne te meten.    

“In de Verenigde Staten hebben grote onderzoeken plaatsgevonden naar de rol van vitamine C, vitamine E, zink, en later ook naar het effect van luteïne. Deze Age-Related Eye Disease Studies wezen uit dat extra luteïne wel degelijk hielp tegen de ontwikkeling van Macula Degeneratie. Wij hebben in Nederland - onder meer bij een groot bevolkingsonderzoek in Rotterdam - nader onderzoek gedaan.”

Gezichtsscherpte vooruit

“We wilden kijken of luteïne iets doet met de gezichtsscherpte en de overgang van licht naar donker, waar ouderen met Macula Degeneratie veel last van hebben”, verklaart Berendschot. “Daarbij bleek dat bij de groep met het beginstadium van Macula Degeneratie door luteïne als voedingssupplement de gezichtsscherpte vooruit ging. Nu zijn in Nederland voedingssupplementen lang niet zo populair als in Amerika, wij zijn meer van de functionele voeding. Dus zijn we gaan kijken of het ook hielp met een drankje gebaseerd op extra gele eieren, die veel luteïne bevatten. Ook daar zagen we verschillen.”

Het gaat de onderzoeker te ver om te spreken over een ‘geneesmiddel’. “Het zijn geen enorme verbeteringen, maar bij de eierdrankgroep werd de gezichtsscherpte een beetje beter, terwijl die bij de groep zonder eieren achteruit ging. Wat we tijdens het onderzoek ook ontdekten, is dat de extra luteïne ook helpt bij ontstekingen die samenhangen met Macula Degeneratie.

Nieuw onderzoek

Dat ontstekingseffect en het mechanisme rond extra luteïne heeft de onderzoeksgroep in Maastricht nader onderzocht met nieuw bloedonderzoek. Berendschot: “Er komt nog steeds nieuwe informatie beschikbaar, omdat het ontrafelen van data soms veel tijd kost. We hopen binnenkort een uitgebreid artikel te kunnen publiceren.”

Ook andere onderzoekslijnen zijn veelbelovend, vertelt de onderzoeker tot besluit. “Zink speelt ook een rol, en vitamine E. Dat zijn ze nu in Nijmegen aan het onderzoeken. Het effect lijkt verschillend te zijn, afhankelijk van de genen voor Macula Degeneratie. In het algemeen is het advies om goed op de voeding te letten: bewegen, niet roken, en vooral voldoende groenten en fruit.”       

Lees meer...

Lees meer op www.oogwereld.nl of www.newtricious.nl/nl/publicaties