“Ernstige slechtziendheid, blindheid en oogziektes hebben een enorme impact op het dagelijks leven en worden door bijna iedereen sterk onderschat. Daarom richt het Oogfonds zich op het voorkomen en bestrijden van oogaandoeningen. Dat doen wij met wetenschappelijk onderzoek en voorlichting. Een andere belangrijke taak is het vergroten van de maatschappelijke toegankelijkheid voor mensen met een visuele beperking.”

Steeds meer mensen met een visuele beperking

“Het aantal mensen met een visuele beperking neemt schrikbarend toe. Er zijn erfelijke ziekten die leiden tot een ernstige visuele beperking. Maar ook is vaker sprake van een niet erfelijke oogaandoening. Omdat wij gemiddeld ouder worden, stijgt het aantal mensen met ouderdomsoogaandoeningen, zoals leeftijdsgebonden maculadegeneratie.

Ook krijgen meer mensen diabetes wat op termijn beschadiging van het netvlies veroorzaakt. Een andere aandoening die vaker voorkomt, is hoge bijziendheid. Steeds meer kinderen krijgen als gevolg van weinig buitenlicht en veel ‘dichtbij werk’ een hoge minsterkte. Ze lezen een boek of gebruiken een iPhone of tablet op minder dan 30 cm afstand te lang achtereen en komen te weinig buiten. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat dit schadelijk is voor de ontwikkeling van hun ogen. Eén op de drie kinderen die nu -6 of hoger draagt, wordt in de toekomst slechtziend of blind.”

Preventieve onderzoek

“Veel ouderen krijgen te maken met maculadegeneratie of glaucoom. Vooral glaucoom is een sluipmoordenaar. Bij deze aandoening van de oogzenuw kan kokerzicht ontstaan. Beelden van boven, beneden en opzij in ons blikveld worden steeds minder waargenomen.

Je ogen zijn veel kwetsbaarder dan je denkt. Ga er voorzichtig mee om.

Probleem is dat je hersenen dat beeld invullen waardoor je vaak niet in de gaten hebt dat je gezichtsveld afneemt. Als glaucoom in de familie voorkomt, is het belangrijk regelmatig een optometrist te bezoeken om de oogzenuw en het gezichtsveld te laten onderzoeken. Als de diagnose al in een vroeg stadium wordt gesteld, kan door behandeling verdere achteruitgang vaak worden voorkomen.”

Beschermende maatregelen

“Je ogen zijn veel kwetsbaarder dan je denkt. Draag een bril als de zon schijnt, en zeker als je op een zonnige dag op de skipiste bent. Ga je 31 december rond middernacht naar buiten, draag dan een vuurwerkbril. De meeste mensen raken niet gewond omdat ze zelf vuurwerk afsteken, maar doordat anderen dat doen. Roken verhoogt de kans op een oogziekte aanzienlijk. En over het belang van buitenlicht bij kinderen hebben we het al gehad.”

Wees alert

“Er is een aantal belangrijke alarmsignalen dat er iets mis kan zijn met je ogen. Lichtflitsen kunnen duiden op netvliesloslating. Vlekken of vlekjes zien, kan betekenen dat je een oogontsteking hebt of, bij diabetes, een glasvochtbloeding. Als je wazig ziet, rechte lijnen als golven ziet, kleuren vager ziet, moeilijker kan lezen, moeilijker gezichten kan onderscheiden of een blinde vlek in het midden van je gezichtsveld ziet, kan dat wijzen op maculadegeneratie.

In al die gevallen is het belangrijk om zo snel mogelijk contact op te nemen met de huisarts. Wees zuinig op je ogen. Als je een ernstige visuele beperking krijgt terwijl je eerder goed hebt kunnen zien, neem je afscheid van veel dingen die je eerst normaal vond, zoals autorijden en mensen herkennen. Er is nooit meer die blik van verstandhouding. Een visuele beperking betekent je leven lang omgaan met verlies.”

Feiten en cijfers over ogen

  • 7 van de 10 keer kan slechtziendheid of blindheid worden voorkomen.
  • 85% van de mensen met een visuele beperking in Nederland is 50 jaar of ouder.
  • Twee keer zoveel vrouwen dan mannen hebben een visuele beperking.
  • Jaarlijks worden tussen de 160.000 en 180.000 staaroperaties uitgevoerd.
  • Het aantal slechtziende en blinde mensen neemt jaarlijks toe.
  • Van de kinderen die nu -6 of hoger hebben, krijgt 1 op de 3 later te maken met een ernstige visuele beperking.
  • Hanteer voor kinderen de 20-20-2 regel. Na 20 minuten naar een scherm kijken, hebben je ogen 20 seconden rust nodig. Kinderen moeten daarnaast minimaal 2 uur per dag naar buiten.
  • Onder invloed van buitenlicht wordt in het oog de stof dopamine aangemaakt. Deze stof zorgt ervoor dat het oog rond blijft en de cellen intact.