“Van glaucoom spreken we als er sprake is van uitval van de oogzenuw. Meestal ligt de oorzaak in een te hoge oogdruk. Punt is dat je dit vaak niet doorhebt. Een stuk van het gezichts- veld valt weg aan de zijkanten,maar de hersenen vullen dit gemis op. Bovendien is het verloop erg geleidelijk”,vertelt Carel Hoyng. Hij is als hoogleraar verbonden aan het UMC St Radboud te Nijmegen.“De ziekte glaucoom kan erg gevaarlijk zijn omdat deze op langere termijn zelfs tot blindheid kan leiden.”

Alert zijn

Waakzaamheid is dus geboden. Maar hoe kun je er alert op zijn als de aandoening zo sluipend is en deze zich niet merkbaar openbaart? “Veel is te voorkomen als je al weet dat de oogdruk te hoog is. De opticien of oogarts kan dit controleren. Mensen boven de 45 jaar hebben een grotere kans om glaucoom te ontwikkelen. Twee procent van alle mensen boven die leeftijd heeft de aandoening. Ook is de kans erop groter als de ziekte in de familie voorkomt. Daarnaast neemt het risico op glaucoom iets toe bij mensen met een forse ver- of bijziendheid”,vertelt Hoyng. De risicogroepen moeten dus extra alert zijn. Iedereen boven de 45 jaar laat idealiter elke vijf jaar de oogdruk controleren, meldt de hoogleraar.

Hoyng vervolgt: “Hoe glaucoom precies ontstaat is niet geheel duidelijk. Om goed te functioneren heeft een oog ‘kamerwater’ nodig. De aanmaak en afvoer hiervan moeten in balans zijn. Is dit niet het geval dan ontstaat er een hogere druk op het oog, met glaucoom als mogelijk gevolg. De eerder genoemde disbalans kan van nature voorkomen of worden veroorzaakt door een stoornis in het afweersysteem.”

Ingrepen

Dagelijks oogdruppels gebruiken kan de afvoer van het kamerwater verbeteren. Ze zijn er in verschillende typen en soorten, zo vertelt Hoyng. “Wanneer oogdruppels niet afdoende werken, is een operatie of laserbehandeling soms noodzakelijk. Bij een operatie vergemakkelijkt de specialist de waterafvoer van het oog door een kanaaltje te maken via een incisie. Ook kan het zijn dat het al bestaande afvoerkanaal breder wordt gemaakt. Er bestaan meerdere operatietechnieken. Het is zelfs mogelijk om met minuscule slangetjes de waterafvoer te verbeteren. Welke ingreep de voorkeur verdient, hangt af van het soort glaucoom, hoe ver deze is gevorderd en van de chirurg. Artsen kunnen daarnaast lasertechnieken inzetten om het afvoerkanaal te verbreden.”

Snel herstel

Van dergelijke ingrepen merken mensen meestal niet direct resultaat. Maar dat komt later wel, vertelt Hoyng. “Behandelingen kunnen blindheid voorkomen en zijn dus zeer belangrijk. Het is natuurlijk nogal wat als je op je zestigste of zeventigste blind wordt. In de loop der jaren is er uiteraard veel verbeterd doordat oogheelkunde high tech is en zich snel ontwikkelt. In verhouding tot vroeger zijn de behandelingen veel minder ingrijpend voor de patiënt. Ook is deze vaak weer snel hersteld.” De ontwikkelingen staan nog steeds niet stil. Hoyng zag op een beurs een interessant voorbeeld. “Zo is men momenteel bezig om een methode te ontwikkelen waarmee mensen thuis hun oogdruk kunnen meten en de resultaten kunnen aflezen op een mobiele telefoon.”