Maaike Swennenhuis

Ergotherapeut

Soms kunnen kleine aanpassingen in huis of een aantal slimme tips het leven een stuk makkelijker maken. Maaike Swennenhuis, ergotherapeut bij Bartiméus, spreekt iedere dag mensen die worstelen met alledaagse bezigheden.

Veel mensen krijgen op latere leeftijd te maken met blind- of slechtziendheid. Maaike ziet in haar werk dagelijks wat voor impact dat heeft. “Het is niet niks als je je hele leven gewoon goed hebt kunnen zien en dan plotseling wordt geconfronteerd met een visuele beperking. Wij doen heel veel met ons zicht. Lezen natuurlijk, maar ook koken, koffie inschenken en kleding uitzoeken.

Het is heel ingrijpend als je dat allemaal niet meer kunt.” Als ergotherapeut helpt Maaike mensen met een visuele beperking weer zelfstandig en zelfredzaam te zijn. Dat kan op veel verschillende manieren, maar de insteek is vaak heel praktisch. “Blind- of slechtziendheid kent verschillende oorzaken en vormen. Hierdoor komen mensen ook met heel uiteenlopende hulpvragen bij ons.

Bovendien vinden we het ook belangrijk te kijken naar wat iemand wil. Zo wil de één heel graag weer kunnen lezen, terwijl de ander zich vooral weer in de keuken wil kunnen redden. Kortom, het is echt maatwerk.”

Verlichting

Hoewel dus iedere situatie anders is, speelt goede verlichting vaak een sleutelrol. “Ook als je geen oogaandoening hebt merk je op een bepaalde leeftijd dat je echt een leeslampje nodig hebt om ’s avonds de krant te kunnen lezen. Bij de oogaandoening macula degeneratie, die vaker voorkomt bij ouderen, geldt dat in nog grotere mate. Dan heb je dus extra veel licht nodig om goed te kunnen zien.

Hoeveel licht precies nodig is om te kunnen doen wat iemand wilt, verschilt. Als iemand bij ons komt dan zoeken we dat samen uit. Een simpel voorbeeld, laatst wilde een mevrouw graag weer kunnen breien. Buitenlicht is vaak heel goed licht, dus ik adviseerde om met het breiwerk bij het raam te gaan zitten, met de rug naar het raam toe, zodat het licht op het breiwerk valt.” Ook kan Maaike meten hoeveel licht iemand in huis heeft. “In veel huiskamers is het vrij donker.

Als je juist meer licht nodig hebt, kun je daar met enkele simpele ingrepen verandering in brengen. Door bijvoorbeeld een ‘uplighter’ neer te zetten, zo’n staande lamp die omhoog schijnt. Daarmee kun je de kamer al lichter maken en daar zijn veel mensen al echt mee geholpen. Vaak zijn er dus helemaal geen dure woningaanpassingen nodig om te zorgen voor goed licht. Wij maken mensen bewust van de grote rol die licht speelt en maken een plan op maat.”

Hulpmiddelen

Naast verlichting kijkt Maaike ook naar oplossingen als vergroting en contrast. “Een ui snijden op een lichtkleurige snijplank kan heel lastig zijn als je slechtziend bent. Een praktische oplossing is dan om een donkere snijplank te gebruiken. Dit in combinatie met goede verlichting kan ervoor zorgen dat iemand weer veilig en zelfstandig aan de slag kan in de keuken.”

Er zijn ook vele soorten hulpmiddelen die in thuissituaties kunnen worden ingezet. “Een heel praktisch hulpmiddel is bijvoorbeeld een inschenkapparaatje dat je aan de rand van een kopje hangt en een geluidssignaal geeft als het kopje is volgeschonken.” Toch is volgens Maaike de smartphone de meest geniale oplossing. “Je kunt deze namelijk met spraak bedienen en ook alles wat op het scherm te zien is laten uitspreken.

Er zijn ook vele soorten hulpmiddelen die in thuissituaties kunnen worden ingezet.

Heel handig voor mensen die bijvoorbeeld geen gewone agenda meer kunnen lezen. Zij kunnen zo al hun afspraken via de telefoon bijhouden.” Er zijn zelfs slimme thermostaten die je met de telefoon kan bedienen. “Zo kunnen ook mensen die blind of slechtziend zijn zelfstandig de thermostaat bedienen.”

Als je slechtziend bent kan dat ook effect hebben op je sociale leven. Zeker als je daarnaast ook nog slechthorend bent. Maaike: “Als je niet meer ziet met wie je praat en je het gesprek niet meer kunt volgen, dan trek je je al snel terug.


Wat wij proberen is op zoek te gaan naar een opening en te kijken naar wat er mogelijk is. Juist die combinatie van het bieden van praktische oplossingen, het geven van uitleg, maar zeker ook het erkennen van de ernst van de problemen, zorgt ervoor dat mensen weer een beetje vertrouwen krijgen in zichzelf en uiteindelijk de draad weer kunnen oppakken.”

Meer weten?

Ervaar je ook uitdagingen thuis vanwege je beperkte zicht? Kijk op www.bartimeus.nl/thuis voor inspiratie en mogelijkheden. Wij staan je ook graag telefonisch te woord via de infolijn van Bartiméus: 088 - 88 99 888 (bereikbaar op maandag tot en met vrijdag van 08.30 uur tot 17.00 uur).
Ben je enthousiast over ons werk? Je kunt het mede mogelijk maken door ons te steunen met een gift. Kijk voor meer informatie op www.steunbartimeus.nl.