Marc Benninga

Kinderarts Maag, Darm & Leverziekten Emma Kinderziekenhuis in het AMC
 

Wel kan een ontroostbaar huilende baby heel belastend zijn, weet hoogleraar en kinderarts maag-darm-leverziekten Marc Benninga te vertellen.“De impact van een huilbaby is zeker niet te onderschatten. Het kan verschrikkelijk zwaar zijn, ook al groeien de meeste kinderen binnen vier maanden over het huilen en eventuele darmproblemen heen. Gemiddeld ligt de piek van het huilen bij een leeftijd van zes weken.

Een van de criteria om daadwerkelijk te spreken van een huilbaby is wanneer een kind meer dan drie keer per dag drie uur lang gedurende drie weken huilt. Wat mij betreft is dat discutabel en kun je er als een baby een langere tijd echt ontroostbaar huilt ook van spreken. Hoe lang dat precies is, is voor iedere ouder verschillend”, vindt Marc Benninga. Benninga is als kinderarts verbonden aan het Emma Kinderziekenhuis in het AMC. Van alle huilbaby’s heeft maar vijf procent een aandoening, vaak een urineweginfectie.

Krampjes en moeizame ontlasting

Huilt een kind meer dan verwacht, dan wordt er meestal gedacht aan darmkrampjes. “Soms terecht. Maar kinderen kunnen in de eerste maanden ook te maken krijgen met moeizame ontlasting. Meestal is er niet echt een probleem en een reden om je zorgen te maken als ouders. Al is het absoluut begrijpelijk wanneer ouders dat wel doen. Zeker als het om het eerste kind gaat.”

Van alle huilbaby’s heeft maar vijf procent een aandoening, vaak een urineweginfectie.

Oorzaken?

Hoewel kinderen er vaak overheen groeien, kunnen darmproblemen gevolgen hebben op de langere termijn. Volgens Benninga bestaat er een verband tussen het hebben van een gevoelig maagdarmkanaal als zuigeling én het ontwikkelen van klachten zoals buikpijn en migraine op de leeftijd tussen tien en twaalf jaar.

Ligt de reden van het huilen in de darmen, dan bemoeilijkt een diversiteit aan factoren het vinden van hét probleem. “Er wordt gedacht dat het probleem in het darmmicrobioom ligt. Hiermee wordt het geheel van micro-organismen, waaronder bacteriën, bedoeld dat zich in het maag-darmkanaal bevindt.

Bij huilbaby’s zou er minder diversiteit in de darmbacteriën zijn. Ook de wijze van geboorte en of de zuigeling borst- of flesvoeding krijgt heeft invloed op het darmmicrobioom. Vooralsnog staat het onderzoek op dit terrein echter nog in de kinderschoenen.”

Benninga ziet op zijn spreekuur veel kinderen die last hebben van moeizame ontlasting. De oorzaken hiervan kennen een grote variëteit. Voeding kan een rol spelen, zegt de arts, allergieën ook. “Er is gewoonweg heel weinig bekend over poepproblemen bij kinderen in het eerste en tweede levensjaar.

Wat we wel weten, is dat bij de overgang van borst- naar flesvoeding de ontlasting van een kind van samenstelling verandert en harder wordt. Dit kan dan leiden tot pijnlijke ontlasting, wat een reden voor de zuigeling kan zijn om op jonge leeftijd de ontlasting op te houden.”

Het belang van voeding

Gelukkig is er wel het een en ander wat ouders kunnen ondernemen bij eventuele darmproblemen. “Om in te spelen op problemen als gevolg van eventuele afwijkingen in het darmmicrobioom van huilbaby’s worden er prebiotica of probiotica, of allebei (synbiotica) toegevoegd aan hun flesvoeding.

Het doel van de prebiotica, onverteerbare voedingsvezels of oligosacchariden, is om een zogeheten bifidogeen darmmicrobioom te realiseren, waarin de groei van goede bacteriën in het darmkanaal wordt bevorderd. Dit moet ontlasting zachter maken, de klachten verminderen en kinderen minder doen huilen”, vertelt Benninga. “De effectiviteit hiervan moet in de toekomst nog beter worden onderzocht.”

Gelukkig is er wel het een en ander wat ouders kunnen ondernemen bij eventuele darmproblemen.

“Laxeren kan ook een oplossing zijn, als de moeizame ontlasting wat ingewikkelder ligt. Het is belangrijk om dit probleem aan te pakken om zo te voorkomen dat een kind poepen met pijn associeert.”

Borstvoeding

Borstvoeding is het beste voor een kind, ook gelet op darmproblemen. Bij zuigelingen die ontroostbaar huilen en borstvoeding krijgen, kan het elimineren van koemelk uit de voeding van deze moeders een oplossing zijn. “Flesvoeding uit de winkel benadert de kwaliteit van borstvoeding steeds beter.

Het is niet zo dat je met voeding alle darmproblemen kunt oplossen, maar het blijft wel heel belangrijk om een kind -wanneer het toe is aan bijvoeding- naast de borst- of flesvoeding (of allebei) gevarieerd en met regelmaat te laten eten. Maaltijden moeten voldoende vet, vezels en koolhydraten bevatten om de kans op problemen in de darmen zo veel mogelijk te voorkomen.”

Benninga hoort weleens dat ouders met een huilbaby naar een osteopaat gaan of het kind massages geven. “Daar heb ik zo mijn twijfels bij, al kan een massage natuurlijk prettig zijn. Het kan helpen om het kind tijdelijk bij familie of vrienden te brengen om zelf weer even op adem te komen. Een bezoek aan de huisarts is ook een optie. Die kan ouders begeleiden en eventueel geruststellen; meestal is er immers geen organische oorzaak voor het huilen.”

Wat kun je doen tegen krampjes bij je baby?

Als ouder is het ontzettend vervelend als je ziet dat je kindje last heeft van krampjes. Gelukkig kun je wat doen om de pijn te verzachten:

  • Geef je borstvoeding? Bij jonge baby's is de functie van het darmkanaal nog niet optimaal en wat gevoelig. Met een maand of drie zijn de krampjes meestal vanzelf voorbij. Krampjes kunnen verschillende oorzaken hebben. Vaak zie je dat de drinksnelheid een belangrijke rol speelt. Het is belangrijk dat een kindje rustig aan de borst drinkt. Soms is de toeschietsnelheid wat sterk en drinkt een kindje de eerste slokken daardoor wat snel. Het kan dan veel lucht meehappen. Check even of dat bij jou het geval is. Het kan dan helpen om eerst een klein beetje voeding af te kolven en je kleine daarna aan te leggen. 
  • Krijgt je kindje flesvoeding? Neem voldoende tijd voor een voeding. Vijftien tot twintig minuten is normaal voor het leegdrinken van een fles. Dat is zonder de pauzes die je inlast tijdens de voedingen. Te snel of te gulzig drinken vergroot de kans op krampjes bij baby’s. Je kindje neemt dan gemakkelijk veel lucht mee tijdens het drinken. Gebruik daarom een speen met een kleiner gaatje om je kindje rustiger te laten drinken.
  • Geef je baby een lekker warm bad. 
  • Door te ‘fietsen’ met de beentjes kan er lucht uit de darmpjes ontsnappen. 
  • Draag je kindje in een draagzak of draagdoek. Het luisteren naar jouw hartslag werkt kalmerend. Bovendien ligt je kindje in een draagdoek in een ronde houding. Dat vinden veel baby’s heel prettig. 
  • Leg je baby in een ‘hangmatje’ in de box. Door de ronde houding voelt je kindje zich beter.
  • Masseer het buikje van je kindje door rondjes te wrijven met de klok mee.