Michael Rutgers
Directeur Longfonds

Michael Rutgers is directeur van het Longfonds. “Wij hebben een achterban van meer dan een miljoen mensen met longziekten. Mensen met longziekten, zoals astma of COPD merken het snelst of er rotzooi in de lucht zit. Op dagen dat het heel erg is, bijvoorbeeld bij een smogalarm, kun je het zien. Als je dan op een hoog gebouw staat, zie je de vieze lucht hangen. Daar lopen we met z’n allen in; er moet in Nederland echt veel verbeteren.”

Luchtvluchtelingen

Michael Rutgers beschrijft dat als we vanaf grote hoogte naar Nederland en de landen om ons heen kijken. “We zien een laag vieze lucht vanaf het Ruhrgebied in Duitsland over vrijwel heel Nederland, richting Brussel en Parijs.

Daar zit fijnstof, stikstofoxide, roet en ozon in. Bepaalde weersomstandigheden werken verergering in de hand. Op de site van het Longfonds hebben we afgelopen januari een check gelanceerd waarmee mensen kunnen zien hoe de kwaliteit van de lucht in hun omgeving is. Inmiddels hebben meer dan 400.000 mensen deze check gedaan.

Hieruit blijkt dat de luchtkwaliteit alleen in de meest noordelijke rand van ons land goed is. In de rest van het land is de luchtkwaliteit altijd matig tot slecht en dus ongezond. We kennen nu al luchtvluchtelingen, die naar de bovenste rand van Nederland verhuizen.”

Omslag in denken en doen

Als je geen longklachten hebt, merk je het effect van de vervuilde lucht bijvoorbeeld aan hoesten, tranende ogen, een lopende neus zonder dat je verkouden bent, benauwdheid en hoofdpijn. Voor veel mensen zijn de gevolgen veel erger.

“Er gaan 5.000 mensen per jaar dood aan de slechte lucht en nog eens 16.000 mensen worden ieder jaar opgenomen met klachten die hierdoor zijn veroorzaakt. Er moet echt een omslag in denken en doen plaatsvinden”, betoogt Michael Rutgers. “We nemen vaak politieke beslissingen op basis van economische belangen.

''Er moet echt een omslag in denken en doen plaatsvinden''

De lobby is krachtig en de economie moet blijven draaien. De prioriteiten moeten verlegd worden. We moeten nu snel andere maatregelen treffen. Dat kan prima zonder de economie te schaden. Maak alle dieselbussen zero emissie; dat kan al heel lang.

Het moet voor 2025, maar waarom doen we dat niet eerder? Dat scheelt enorm veel aan vieze uitstoot. Waarom bouwen we geen distributiecentra aan de rand van steden en verzorgen we het binnenstedelijk vervoer met elektrische voer- en/of vaartuigen?

We doen daar al proeven mee, maar dat kan allemaal sneller. Weer alle niet-elektrische scooters uit de binnenstad; die vervuilen ook enorm op lokaal niveau. Sluit de kolencentrales en zet in op duurzame energie.”

Breed gedragen

Het pleidooi van het Longfonds wordt steeds breder in de samenleving gedragen. De Tweede Kamer nam onlangs een motie aan voor een Nationaal Luchtplan, om de lucht in Nederland gezonder te maken. “Dit plan, waarin gezondheid een prominente rol heeft, is door het Longfonds geïnitieerd.

Nu is het zaak dat het plan ook zo snel mogelijk wordt ingevoerd. We gaan door om iedereen in Nederland ervan te doordringen dat we met elkaar iets aan de luchtkwaliteit kunnen en moeten doen. Het mooie is dat iedereen kan bijdragen.

''Het mooie is dat iedereen kan bijdragen''

Breng de kinderen niet met de auto naar school, stap over op schoner vervoer, deel je auto of kies voor een elektrisch exemplaar. Als je minder vlees eet, is er minder intensieve veeteelt nodig; dat is ook een grote vervuiler.

Stook niet op hout en stap over op groene stroom. Wij zijn van mening dat alle kleine stappen, die mensen zelf zetten, helpen om dit grote probleem voor de volksgezondheid in Nederland aan te pakken.

Samen zorgen we ervoor dat we de goede kant op gaan. Het gaat langzaam, maar ik ben zeker optimistisch.

Op lokaal niveau gebeuren ook goede dingen. Kijk naar steden als Utrecht, Amsterdam, Tilburg en Rotterdam. In die laatste stad bijvoorbeeld, wordt heel intensief, actief gestuurd op het gezonder maken van de lucht.

Van het instellen van een milieuzone tot het treffen van stroomvoorzieningen in de uitgebreide haven, zodat schepen geen vervuilende diesel voor hun aggregaat hoeven te gebruiken. Allemaal belangrijk op weg naar gezondere lucht in Nederland.”