Titia Klemmeier
Coördinator bij de Inhalatie Medicatie Instructie School (IMIS)

Dat geldt zeker voor longpatiënten die via inhalatie medicatie innemen, waarbij er van alles fout kan gaan. Goede instructies voor correct inhalatorgebruik zijn dan ook cruciaal.

“Het lastige is dat er wel twintig verschillende inhalatoren zijn en daarmee ook verschillende inhalatietechnieken”, legt Titia Klemmeier uit. Zij is coördinator bij de Inhalatie Medicatie Instructie School (IMIS), een stichting die sinds 2007 landelijke protocollen en instructies ontwikkelt en trainingen geeft aan zorgverleners. “Bij de ene inhalator moet je bijvoorbeeld heel krachtig inhaleren, terwijl je dat met een andere inhalator heel rustig moet doen.”

Voor patiënten met longziekten zoals COPD, astma en CF zijn er vier soorten inhalatoren: ademgestuurde inhalatoren, dosis-aërosol inhalatoren, poeder inhalatoren en softmist inhalatoren. Ze moeten allemaal op een verschillende manier gebruikt worden. Per soort zijn er meerdere uitvoeringen, die stuk voor stuk ook weer  een verschillend gebruik vereisen. Daarnaast zijn er de vernevelaars, met ook weer een specifieke instructie.     

Erkende protocollen

“We weten dat zeventig procent van de longpatiënten de inhalator fout gebruikt”, zegt Klemmeier. “Logisch, want bij zorgverleners en patiënten ontbreekt vaak de kennis over de werking van de verschillende apparaten. Om uniformiteit te krijgen hebben wij in samenwerking met de Rijksuniversiteit Groningen en de Long Alliantie Nederland (LAN) voor elk apparaatje een protocol ontwikkeld, gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek. De protocollen zijn vastgesteld door de LAN en worden erkend door de beroepsorganisaties voor onder anderen longartsen en longverpleegkundigen.”

Klemmeier geeft regelmatig instructies aan professionals, en voor haar werk als longverpleegkundige ook aan patiënten. Uit ervaring weet ze dat er twee veelgemaakte fouten zijn: “Vaak wordt er vooraf niet maximaal uitgeademd, waardoor het inhaleren niet optimaal verloopt. Daarnaast gaat het nogal eens mis met het adem inhouden na het inhaleren. Dat moet gedurende tien seconden om er voor te zorgen dat de medicatie zoveel mogelijk op de juiste plaatsen in de longen komt om goed te kunnen werken.”

Zorg dat je om te beginnen een persoonlijke instructie krijgt van een longverpleegkundige of een andere getrainde zorgprofessional, is een belangrijke tip van Klemmeier. Verder is het belangrijk om zo goed mogelijk de instructies te volgen en voldoende tijd te nemen voor het inhaleren. “Voor een optimaal effect van de medicatie is goed inhaleren al méér dan het halve werk.”