Atopisch eczeem

Atopisch eczeem, ook wel constitutioneel eczeem genoemd, is een genetisch bepaalde, niet besmettelijke vorm van eczeem die gepaard gaat met pijnlijke huidontstekingen, vreselijk jeukende uitslag, roodheid, zwelling, bultjes, schilfers, blaasjes, kloven of korsten.

Bij mensen met atopisch eczeem is de samenstelling van de bovenste huidlaag verstoord. Daardoor is er een verminderde bescherming tegen uitdroging en het binnendringen van allerlei stoffen en bacteriën. Gevolg: een overgevoelige en (extreem) droge huid en/of vervelende infecties.

Gekmakende jeuk en brandende pijn

Christa Overtoom (41) is geboren met een auto-immuunziekte én heeft ernstig atopisch eczeem: “Ik heb, zolang ik me kan herinneren, altijd last gehad van actieve ontstekingsaanvallen.

Tijdens zo’n aanval voelt het alsof er duizenden diertjes onder m’n huid kruipen, waardoor ik continu enorme jeuk heb. Gekmakende jeuk, én pijn. Brandende pijn. Het doet echt zeer, en het is er altijd. Elke dag, bij alles wat ik doe.”

Opengescheurde huid

Christa: “Ik was drie maanden oud toen ik de eerste tube hormoonzalf voor mijn eczeem kreeg voorgeschreven en heb de daaropvolgende jaren heel veel medicijnen gebruikt om de symptomen te onderdrukken of tegen te gaan, helaas met alle gevolgen van dien.

Door het jarenlange gebruik van die crèmes heb ik nu een hele dunne en kwetsbare huid, die bij het minste of geringste kan opengaan. Ik kan bijvoorbeeld niet zomaar met mijn zoontje stoeien, want dan kan mijn huid dus letterlijk kapot scheuren…”

“Er zijn heel veel ‘vanzelfsprekende’ dingen die ik niet kan doen, vanwege mijn dunne en beschadigde huid. Waar het voor een ander heel normaal is om elke ochtend onder de douche te stappen, kan ik dat echt niet.

Er zijn heel veel ‘vanzelfsprekende’ dingen die ik niet kan doen.
 

Zou ik dat wel doen, dan zit ik elke week bij de dermatoloog. Een dagje naar de sauna met een vriendin; laat ook maar. Dat is absoluut een no-go, vanwege de externe schadelijke invloeden en het vele water. Nog een voorbeeld: een lekkere massage. Als iemand een uur lang langs mijn huid gaat wrijven, kan ik ook weer rechtstreeks door naar de dermatoloog. Dat gaat dus niet.”

Olympische prestatie

Dermatoloog drs. Menno Gaastra, woordvoerder van de Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie (NVDV): “Er wordt vaak heel makkelijk gedaan over huidaandoeningen als eczeem, maar zoiets kan een gigantische impact hebben. Stel je voor dat je dag en nacht pijn hebt, constant jeuk hebt, dat doet écht wat met je.

En een ‘open’ huid als die van Christa, kost heel veel energie. Haar lichaam is zich voortdurend op olympisch niveau aan het verdedigen tegen de boze buitenwereld. Dat is onwijs moeilijk en extreem vermoeiend voor het lijf. Daarbovenop komen dan ook nog eens de mentale gevolgen; psychische problemen, negatieve gevoelens, boosheid, verdriet, angst, onzekerheden, schaamte, stress en sociale isolatie.”

Benoemen en bespreken

Menno: “Atopisch eczeem is voor een deel te behandelen, maar je weet vaak niet wat de druppel is die de emmer doet overlopen. De veroorzaker kan bijvoorbeeld stress op het werk zijn, maar ook heel kleine dingen kunnen het eczeem verergeren of een aanval triggeren.

Als dermatoloog probeer je dit soort vraagstukken op te lossen. En dat is dus niet alleen door het voorschrijven van een crème of een zalf, maar ook door erover te praten met elkaar en aandacht te hebben voor de alledaagse problemen waar patiënten tegenaan lopen. Het benoemen en blijven bespreken van het probleem is heel belangrijk, en kan soms al heel veel oplossing en rust geven.”

Atopisch eczeem is voor een deel te behandelen, maar je weet vaak niet wat de druppel is die de emmer doet overlopen.
 

“Vervolgens probeer ik samen met de patiënt concrete oplossingen te vinden voor belangrijke issues rondom de ziekte. Zoals; hoe te leven met de aandoening, hoe aan het werk te blijven en hoe om te gaan met familie en vrienden enzovoorts. Of bijvoorbeeld door een doorverwijzing te regelen naar een psycholoog.

Alles om het leven van patiënten met deze huidziekte lichter te maken. Want wanneer we de klachten kunnen tackelen, komt dat het dagelijks leven van deze mensen echt ontzettend ten goede.”

Het is dus belangrijk dat patiënten de weg naar de dermatoloog weten te vinden én zich realiseren dat er steeds meer en betere behandelmethodes zijn, waarmee atopisch eczeem onder controle kan worden gebracht.

Betere behandelmethodes

Atopisch eczeem kan (vooralsnog) helaas niet worden genezen. Wel zijn er steeds meer en betere behandelopties, die het mogelijk maken de klachten zoveel mogelijk te verlichten.

Menno: “In de tijd dat Christa een baby was, werden heel milde hormoonzalven voorgeschreven waarmee je maandenlang moest smeren. Iedere dag meerdere keren, om het eczeem enigszins terug te dringen. Vandaar dat haar huid nu zo pijnlijk, flinterdun en beschadigd is. Tegenwoordig zijn er veel sterkere crèmes, waarmee het eczeem binnen een paar dagen tot rust kan worden gebracht. Zónder die vervelende bijwerkingen.”

Goede hoop

“En neem bijvoorbeeld ook de mogelijkheden als het gaat om psoriasis, een andere veelvoorkomende en hardnekkige chronische huidaandoening. Jaren geleden was dat vrijwel onbehandelbaar. Nu, ruim een decennium later, is die ziekte zeer goed te behandelen. Datzelfde hopen we te bereiken met de behandeling van atopisch eczeem.

Zo is er sinds kort een nieuwe, veelbelovende behandeling beschikbaar voor mensen met ernstig atopisch eczeem.” Christa: “Dat zou absoluut fantastisch zijn en mijn leven totaal veranderen!”

SANL.DUP.18.03.0113