Vaccinium

Op Terschelling groeien al geruime tijd cranberry’s. Ze gedijen goed in de duinen. Het bedrijf Cranberry Terschelling verwerkt de bessen sinds 2001 tot verschillende producten, maar: “Van 80 procent van de cranberry’s maken we sap. Voor het beste resultaat breken we de celstructuur van de bessen. Het sap gaat uit de bes in de fles, zonder toevoegingen”, zegt Joop van Urk, die het bedrijf samen met zijn twee dochters leidt.

De cranberry kent verschillende varianten. Van Urk verwerkt de vacciniumsoort, zo vertelt hij, de soort die naar zijn zeggen gezondheidstechnisch de beste eigenschappen heeft. Puur en onverdund in het sap komt de cranberry volgens hem het best tot zijn recht.

Ontstekingen

Aan cranberry’s worden al eeuwen positieve eigenschappen toegeschreven. Mensen drinken het sap van de bes als ze een hoge bloeddruk hebben. “Een stof in de cranberry zou bij kunnen dragen aan een verlaging ervan. Ook kunnen cranberry’s helpen bij het reduceren van het gehalte verkeerde cholesterol. Bekend is dat ze een gunstige invloed hebben op beheersing van de bloedsuikerspiegel. Toch zijn cranberry’s misschien meer bekend van het gebruik bij het voorkomen van ontstekingen in de blaas. Mogelijk kunnen de besjes ook bijdragen aan de preventie van ontstekingen in hart en bloedvaten. Cranberry’s barsten van de goede stoffen, zoals vitamine C, flavonoïden, antioxidanten en benzoëzuur.”

Vitamine C

Het is ook het benzoëzuur dat ervoor zorgt cranberry’s relatief lang kunnen worden bewaard; het pure sap zonder toevoeging zo’n 18 maanden, vertelt Van Urk. Een reden waarom de bessen naar verluidt in vervlogen tijden al werden meegenomen op verre zeereizen. “Tijdens die reizen moesten ze ontstekingen voorkomen en tandbederf tegengaan. Toen ik zelf nog geen cranberry’s verkocht en zeeman was, plukte ik ze al wel hier op Terschelling. Ze lagen maanden te drogen voor ze werden gebruikt met kerst.”

Cranberry’s moesten tijdens verre zeeereizen ontstekingen voorkomen en tandbederf tegengaan.
 

Zelf drinkt Van Urk al jaren elke dag een glas cranberrysap. Wie appelen vaart, die appelen eet. Hij is overtuigd van de heilzame eigenschappen. “Ik heb de energie van een paard en heb het idee dat mijn weerstand vooruit is gegaan sinds ik dit doe. Hoe vaak je cranberrysap moet drinken en in welke hoeveelheden is per persoon verschillend. Maar ik krijg regelmatig van klanten te horen dat ze zich er beter door voelen.”

“Neem de cranberry puur”

Cranberrysap is niet voor iedereen geschikt. Sommige mensen verdragen de zuren van de bes niet omdat ze bijvoorbeeld een dunne maagwand hebben. “Kinderen tot een jaar of twaalf kunnen meestal ook niet goed tegen de zure smaak. Een optie is zoeten, maar de vraag is of je dat wilt. In de huidige tijden waarin gezond eten een belangrijkere rol speelt wordt suiker steeds meer in de ban gedaan.

Bovendien doe je met suikers de positieve eigenschappen weer teniet. Wij maken verschillende producten met de cranberry. Als we het hebben over de gezondheid is de compote mijn favoriet. Die is na het sap het meest puur. Wil je cranberry’s proberen, kies dan altijd voor een zo puur mogelijke variant. Het kan wennen zijn aan de smaak, maar de echte, pure natuur stelt nooit teleur.”