Onder meer naar de ziekte multiple sclerose (MS). Mensen kunnen bij de NHB laten registreren dat zij na hun overlijden hun hersenen willen afstaan voor onderzoek. Sinds 1985 bewaart de NHB het hersenweefsel van deze donoren. Niet alleen van mensen met een hersenaandoening, maar ook van gezonde donoren. “Wij stellen dit weefsel beschikbaar aan wetenschappers over de hele wereld”, vertelt dr. Inge Huitinga, directeur van de NHB.

Open toegankelijk

In geval van MS wordt het hersenweefsel direct na uitname in het VUmc gescand met een MRI en vervolgens onderverdeeld in kleine stukjes. Bij de NHB worden deze stukjes geanalyseerd en worden er foto’s van gemaakt. “Onderzoekers over de hele wereld kunnen die foto’s digitaal bekijken en kunnen zij vanaf dat moment stukjes opvragen die interessant zijn voor hun onderzoek”, legt Huitinga uit. Door een gift van de Vriendenloterij is deze uitgebreide analyse van MS hersenweefsel en de beschikbaarheid daarvan mogelijk. “Het weefsel is dus wereldwijd toegankelijk voor onderzoek. De onderzoekers moeten ook de studieresultaten openbaar maken. Zij doen dat middels wetenschappelijke publicaties.”

Een van de samenwerkingsprojecten is met de Stichting MS Research in Voorschoten, voor onderzoek naar de ziekte MS. Bij patiënten met MS wordt de isolerende laag rond de zenuwcellen afgebroken, waardoor de signalen van en naar de hersenen niet meer goed worden doorgegeven. De oorzaak daarvan is nog niet bekend. Onderzoek daarnaar is mogelijk doordat MS-patiënten hersendonor zijn. Een van hen is Irma Drijvers, bij wie 36 jaar geleden de ziekte MS is vastgesteld. Zij is lid van de patiëntenvereniging MS Vereniging Nederland en vrijwilliger bij onder meer de MS-telefoon en het voorlichtingsteam van de vereniging.

Steentje bijdragen

Irma vertelt: “Ik heb me aangemeld als hersendonor na een regionale bijeenkomst met de Hersenbank. Voor andere organen mag ik geen donor zijn, omdat ik immers MS heb. Maar met mijn hersenen kan nuttig onderzoek plaatsvinden. Het ziekteproces gaat bij mij nu heel langzaam. Wetenschappers kunnen na mijn overlijden in mijn hersenen bestuderen hoe dat kan. Zo wil ik mijn steentje bijdragen aan het onderzoek naar MS.”

Door onderzoek worden steeds meer moleculen gevonden die bij het ziekteproces van MS zijn betrokken. Wetenschappers willen onder meer achterhalen wat de verschillen zijn tussen de hersenen van verschillende patiënten en waardoor het ziektebeloop bij de ene patiënt anders is dan bij de andere. “Verder is bekend dat bij MS het afweersysteem van de patiënt is ontregeld”, vertelt Huitinga. “Onderzoekers halen afweercellen uit het hersenweefsel om daar onderzoek mee te doen. Ook daarover wordt steeds meer bekend. Dat zijn spannende ontwikkelingen.”