“Er zijn medicijnen ontwikkeld die een migraineaanval goed kunnen onderdrukken, de zogeheten triptanen”, vertelt Patricia Eekers, neuroloog in het Laurentius Ziekenhuis in Roermond en voorzitter van de Vereniging van Nederlandse Hoofdpijncentra (VNHC). “De arts en patiënt kunnen samen uitzoeken welke type het beste werkt.” Een belangrijke reden waarom niet alle migrainepatiënten een goede behandeling krijgen, is dat het - ook voor in hoofdpijn gespecialiseerde neurologen - vaak moeilijk is om de juiste diagnose te stellen. “Mensen hebben vaak al vele jaren last van hoofdpijn en slikken al lange tijd pijnstillers”, aldus Eekers. “Daardoor is het beeld van de hoofdpijn vertroebeld. Pas als ze van de pijnstillers af zijn, kun je vaststellen om wat voor soort hoofdpijn het gaat.”

Scholing huisartsen

Voor de diagnose migraine zijn internationale criteria vastgesteld, die niet bij alle artsen bekend zijn. De Nederlandse Vereniging van Hoofdpijncentra schoolt met name de huisartsen, zodat zij migraine beter herkennen. Een andere reden waarom relatief weinig mensen met migraine optimaal behandeld worden, is dat ze niet naar de dokter gaan. “Ze denken dat er niets aan te doen is”, aldus Eekers. “Zo van: mijn moeder had het ook en die nam ook alleen pijnstillers, je moet er mee leren leven.”

Van de mensen met chronische dagelijkse hoofdpijn - dat wil zeggen vijftien dagen of meer per maand hoofdpijn - slikt 80 % te veel pijnstillers, weet men bij de VNHC. “Vaak ligt aan die dagelijkse hoofdpijn migraine ten grondslag, maar dat hoeft niet”, legt de voorzitter uit. “Het aantal vrouwen met migraine neemt toe na de puberteit. We denken dat dat komt door het vrouwelijke hormoon oestrogeen, dat de hersenen gevoelig maakt voor het ontstaan en het hebben van migraine. Je ziet ook dat na de overgang de migraine vaak sterk vermindert of zelfs helemaal verdwijnt.”

“De menstruale migraine treedt op enkele dagen voor en na de menstruatie”, legt Eekers uit. “We weten dat een plotselinge daling van het oestrogeen de uitlokkende factor is. Menstruele migraine is ernstiger dan gewone migraine en moeilijker te behandelen.”

Verschillende triptanen

De behandeling van migraine begint met pijnstillers, zoals paracetamol en ibuprofen. Helpen deze pijnstillers onvoldoende, dan is de volgende stap het toedienen van de speciale migrainemedicijnen, de triptanen. Deze geven eff‡ectieve pijnverlichting en vermindering van misselijkheid en braken. Ze verminderen ook de overgevoeligheid voor licht en geluid.

Omdat er verschillende soorten triptanen zijn, krijgt de patiënt meestal twee of drie typen om uit te proberen welke het beste werkt. Eekers: “De werking en bijwerkingen verschillen per patiënt. Bij menstruele migraine wordt meestal een lang werkende triptaan aangeraden. Deze groep adviseren we ook om het medicijn al één of twee dagen voor de menstruatie is uitgerekend in te nemen. Voor anderen geldt dat triptanen het beste werken als de patiënt ze inneemt wanneer men een aanval voelt opkomen.”

Te veel pijnstillers en triptanen innemen, is niet goed, waarschuwt de neuroloog tot besluit. “Dat kan tot chronische dagelijkse hoofdpijn leiden en daarmee ben je nog slechter af. Wat helpt, is een dagboekje bijhouden over de hoofdpijnaanvallen en de medicatie. Daardoor kan de arts of specialist de medicatie beter afstemmen en krijgt de patiënt de best mogelijke behandeling.”