Michel Ferrari
Hoogleraar Neurologie aan het Leids Universitair Medisch Centrum

Geen bewijs ‘oorzaken’ migraine

Er zijn lijsten vol met zaken waar je zogenaamd migraine van zou krijgen. Chocolade, wijn, stress etc. Een migrainepatiënt zou veel moeten vermijden. Veel van deze praktische tips berusten echter niet op wetenschappelijk onderzoek, er is geen enkel bewijs voor.

Niet zomaar hoofdpijn

Michel Ferrari, doet al jaren onderzoek naar migraine.  Geregeld heeft hij te maken met onduidelijkheden over deze ernstige aandoening. “Dat migraine niet zomaar een hoofdpijntje is, blijkt wel uit het feit dat het door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) is geclassificeerd als 1 van de 12 meest invaliderende aandoeningen. Het is een aandoening in de hersenen en bloedvaten, waarbij de ziekteverschijnselen in aanvallen komen.

Die duren één tot drie dagen en gaan gepaard met heftige hoofdpijn, misselijkheid, en overgevoeligheid voor licht, geluid en geuren. Tijdens een aanval is de patiënt vaak volledig uitgeschakeld. De aanvalsfrequentie kan variëren van enkele per jaar tot meerdere per week. Het hele leven van de patiënt staat in het teken van deze ziekte.”

Veel misverstanden over omgevingsfactoren

De kans dat iemand ‘gewone’ migraine krijgt, wordt voor zestig procent bepaald door erfelijke factoren. Maar tegelijkertijd spelen ook bepaalde omgevingsfactoren een rol. En over die factoren bestaan veel misverstanden. “Een dag voor de aanval verandert de patiënt. Iemand krijgt opeens zin in zoet voedsel, voelt zich juist gestrest, geprikkeld of depressief.

Omdat de volgende dag hoofdpijn ontstaat, wordt er al snel gedacht dat die stress of het eten van chocolade een aanval heeft aangewakkerd. Maar het is juist omgekeerd. De migraine is in de hersenen al bezig met een aanloopfase, zonder dat de patiënt daarbij hoofdpijn of misselijkheid ervaart. De patiënt merkt veranderingen die eigenlijk aangeven dat er al een aanval zit aan te komen.”

Omgevingsfactoren die wel een rol kunnen spelen zijn vrouwelijke geslachtshormonen. Mede daarom lijden vrouwen drie keer zo vaak aan migraine als mannen. De omgevingsfactoren die bij mannen spelen, zijn minder goed bekend.

Medicatie voor migraine beter dan vroeger

Veel mensen denken dat er ‘toch niets tegen migraine te doen is’. En dat is zonde, vindt Ferrari. “Er zijn tegenwoordig veel betere medicijnen dan vroeger: de profylactische medicijnen om aanvallen te voorkomen en aanvalsbehandeling om een aanval te onderdrukken. Er zijn patiënten die genoeg hebben aan alleen een paracetamol.

Maar het merendeel heeft echter sterkere middelen nodig, zoals pijnstillers die ook tegen reuma worden gebruikt. Werken die niet dan volgt de stap naar de triptanen, die werken heel specifiek tegen migraine. Helaas wordt de stap naar betere medicijnen niet altijd genomen. Er zijn patiënten die genoegen nemen met pijnstillers die onvoldoende werken, maar ook is een kleine groep artsen die nog onvoldoende overtuigd zijn van medicijnen tegen deze aandoening.”

Belang van onderzoek

Migraine is een aandoening waarvan de omvang nog steeds wordt onderschat. “En dat is ernstig. Sommige migrainepatiënten zijn totaal uitgeschakeld en kunnen niet meer werken. Jaarlijks kost dat Europa 56 miljard euro. Kunnen we migraine voorkomen, dan zou dat een berg geld schelen. Het is daarom van groot belang om onderzoek te blijven doen.”