Sophie Luderer
Diëtist bij het Canisius-Wilhelmina Ziekenhuis

Wat voor de één gezond is, kan minder gezond zijn voor een ander. En bovendien, wat is ‘gezond’?

Sophie Luderer: “Een gezond voedingspatroon gaat niet alleen over of je genoeg vezels, eiwitten en vitamines binnenkrijgt, maar ook of je een regelmatig en gevarieerd voedingspatroon hebt, rustig de tijd neemt om te eten en of je vers of bewerkt voedsel eet.”

Enkele algemene adviezen: “Eet niet de hele dag door, wees matig met suiker en zout, en weet wat je eet. Met dat laatste bedoel ik: lees de etiketten van voedingsmiddelen in de winkel.

Veel mensen hebben er geen idee van dat er bijvoorbeeld veel suiker zit in blikgroenten of zakjes pastasaus. En laat je niet verleiden door veelbelovende kreten of keurmerken op verpakkingen. Vaak kloppen die niet.”

Minder zout

Als diëtist op de afdeling nierziekten is zoutgebruik voor Sophie een hoofdstuk apart. “Teveel zout eten vergroot de kans op nierziekten, hart- en vaatziekten, hoge bloeddruk en verschillende soorten kanker.

Toch vinden veel mensen het lastig om minder zout te eten. Ze zijn gewend aan de zoute smaak en vinden hun eten pas lekker als er flink met het zoutvaatje overheen is geschud.”

In de praktijk ziet Sophie echter dat ook de meest verstokte zoutgebruikers na verloop van tijd aan minder zout kunnen wennen. “Helemaal zoutloos hoeft echt niet, maar minder zout en dan verder op smaak brengen met kruiden en specerijen.

Er zijn ook trucjes om bepaalde smaken te versterken, zoals combinaties met producten die rijk zijn aan umami, zoals paddenstoelen, (zongedroogde) tomaten, olijven of truffel. Ook een gefruit uitje, kneepje citroen of scheutje balsamicoazijn, haalt de smaak van een gerecht op, zodat je het zout niet mist.”

“Veel mensen hebben geen idee van wat ze allemaal binnenkrijgen.”

Kalium

Natrium is het bestanddeel in zout dat voor gezondheidsproblemen zorgt. Er is echter ook zout verkrijgbaar waarbij een deel van het natrium is vervangen door kalium. Deze stof heeft als belangrijke eigenschap dat het bloeddrukverlagend werkt.

Een aantrekkelijke keuze dus voor mensen met een hoge bloeddruk of hart- en vaataandoeningen. Toch waarschuwt Sophie hiervoor: “Het kán een goed alternatief voor zout zijn, maar alleen als je nieren goed werken.

Kalium wordt namelijk via de nieren uitgespoeld. Als nieren dit niet doen, kunnen er te hoge concentraties kalium in het lichaam ontstaan. Dit kan leiden tot spierkrampen, hartritmestoornissen en in het ergste geval zelfs tot een hartstilstand.”

Serious game voor de nieren

Een gezond en bewust voedingspatroon is voor nierpatiënten cruciaal. Sophie: “Samen met een andere diëtist heb ik daarom speciaal voor deze groep een serious game ontwikkeld genaamd ‘Beter weten, beter eten’. Hiermee willen we mensen op een leuke manier iets leren over goede voeding bij een nierziekte.

De game bestaat uit verschillende levels, waarbij de speler aan de hand van foto’s kiest in welk product bijvoorbeeld het minste zout of kalium zit.” Het is de bedoeling dat de game, die nu al in de prijzen is gevallen, binnenkort op de markt verschijnt.