Als mensen bij ons komen met bijvoorbeeld een tumor aan de tong, reageren ze meestal met: ik wist niet dat je daar ook kanker kunt krijgen”, zegt prof. René Leemans, hoofd-halschirurg en afdelingshoofd KNO-heelkunde aan het VUmc in Amsterdam. Hij is algemeen secretaris van de European Head and Neck Society (EHNS), die de week van 23 tot 27 september heeft uitgeroepen tot Europese Awareness Week als onderdeel van de zogenoemde Make Sense Campaign.

Ook bij artsen beperkte kennis

“Uit onderzoek is gebleken dat de kennis over hoofd-halskanker bij het grote publiek, maar ook bij huisartsen, tandartsen en andere zorgverleners beperkt is”, verklaart Leemans. “Daarom heeft de EHNS deze campagne opgezet. De Awareness Week is één van de onderdelen; daarnaast zijn er educatieve activiteiten voor professionals in de zorg en wordt er extra ingezet voor een betere psychosociale ondersteuning van patiënten met hoofd-halskanker.

Wereldwijd is hoofd-halskanker 5 % van het totale aantal kankergevallen.

Ook doen we aan partnership building, dat wil zeggen dat we bij overheden en instanties aandacht vragen voor deze vorm van kanker. Het is een gegeven dat de patiëntengroep betrekkelijk anoniem en bescheiden is. Zij staan niet met spandoeken op het Binnenhof.” Wereldwijd is hoofd-halskanker 5 % van het totale aantal kankergevallen. Er zijn verschillende plaatsen waar het voorkomt: in de mond, in de keel, en in het strottenhoofd.

“Ik zeg altijd dat hoofdhalskanker de verzamelnaam is voor alle vormen van kanker boven het sleutelbeen, behalve tumoren in de hersenen en ogen”, aldus Leemans. “De belangrijkste oorzaken zijn roken, overmatig drankgebruik en besmetting met het HPV-virus, dat baarmoederhalskanker veroorzaakt maar zich ook steeds vaker nestelt in de keel. Het Humaan Papillomavirus kan worden overgedragen bij orale seks.”

Advies: Bij klachten naar arts

Belangrijk is vooral de vroegtijdige herkenning van hoofd-halskanker. Het advies dat tijdens de Awareness Week wordt uitgedragen is: heb je drie weken één van de volgende klachten, zoek dan medische hulp. Die klachten zijn: een pijnlijke of gevoelige tong, niet genezende zweertjes, rode of witte slijmvliesafwijking aan de tong, keelpijn, aanhoudende heesheid, pijn of moeite met slikken, zwelling in de hals, een éénzijdige verstopte neus en/of bloederige afscheiding in de neus.

Leemans vindt het verklaarbaar dat huisartsen bij deze symptomen niet vanzelfsprekend doorverwijzen terwijl dergelijke klachten veel voorkomen. “Zij zien deze vorm van kanker in hun praktijk maar één of twee keer per jaar. Bovendien zijn ze poortwachter, ze moeten waken voor onnodig hoge kosten.

Toch zijn het de huisartsen die een belangrijke rol kunnen spelen in het eerder verdenken en doorverwijzen bij beginnende hoofd-halskanker. Dat is extra belangrijk omdat hoofdhalskanker en de behandeling van vooral de gevorderde stadia het slikken en praten bemoeilijkt en de kwaliteit van leven van de patiënt ernstig aantast. Daarom vragen wij extra aandacht voor hoofd-halskanker met onze Make Sense Campaign.”