Michel Pellen

Een taalontwikkelingsstoornis (TOS) is iets anders dan een taalachterstand. Michel Pellen weet er alles van, want hij én zijn twee kinderen hebben TOS. “Het is een blijvende stoornis in de hersenen, waardoor mensen moeite hebben met het leren van taal. Met de juiste begeleiding en behandeling kan vaak wel gezorgd worden dat mensen met TOS alsnog mee kunnen komen in de maatschappij.

Een taalachterstand is anders; dit kan een kind oplopen als het niet voldoende is blootgesteld aan taal. In tegenstelling tot TOS kan dit wel verholpen worden, bijvoorbeeld met behulp van intensief taalonderwijs.”

Herkennen van TOS

TOS is een onzichtbare handicap, maar vaak wel al op jonge leeftijd te herkennen. Problemen met het uiten en verwerken van taal vallen dan sterk op. Ondanks dat er vroeger niet zulke duidelijke indicatiecriteria voor TOS waren als nu, werd het bij Michel al rond zijn derde jaar gediagnosticeerd.

“Omdat ik met praten sterk achterliep op mijn leeftijdsgenoten, namen mijn ouders me mee naar een logopedist. Daar kwamen ze er achter dat ik TOS had.” Michel ging naar speciaal onderwijs, waar hij beter leerde omgaan met zijn stoornis. Momenteel is hij gelukkig met zijn baan in een slagerij en zijn vrouw en twee kinderen.

Onderwijs en TOS

In Nederland zijn vier organisaties gespecialiseerd in onderzoek, begeleiding, behandeling en onderwijs voor kinderen met TOS: Kentalis, VierTaal, Vitus Zuid en Auris. Michel kwam tijdens de opvoeding van zijn twee kinderen al vroeg in aanraking met Auris. “Ik herkende de signalen bij hen direct en werd doorverwezen naar het audiologisch centrum voor een diagnose.

Toen bleek dat ze TOS hadden, werd onderzocht wat de leerbehoefte was. Wat hadden ze nodig om naar een gewone school te kunnen? Toen dat toch te hoog gegrepen bleek, mochten ze naar het speciaal onderwijs voor kinderen met TOS. Dit heeft hen veel gebracht; mijn dochter is daarna zelfs weer naar het reguliere vmbo gegaan.”

Begeleiding en behandeling

Kinderen en jongeren met TOS worden door de vier instellingen gesteund op reguliere scholen en speciaal onderwijs. Daarnaast kunnen zij terecht voor begeleiding en behandeling, zowel in een groep als individueel. Ook de rest van het gezin wordt, indien nodig, begeleid.

Hoe eerder je erbij bent, hoe meer resultaat je kunt behalen.

Michel: “Een begeleidster van Auris kwam regelmatig bij ons thuis en keek waar we tegenaan liepen. Zij gaf mijn vrouw informatie over wat TOS precies is en wat de gevolgen ervan zijn. Dat vond ik prettig, want dat is voor mij moeilijker om uit te leggen. Ook vertelde zij mij hoe het is om te leven met een partner met TOS. Het was een fijne manier van begeleiden; er werd niet zozeer gekeken naar de opvoeding, maar echt specifiek naar waar je als gezin behoefte aan hebt.”

Vroege diagnose, betere ontwikkeling

Michel benadrukt het belang van het op tijd herkennen van TOS en het vragen van hulp. “Hoe eerder je erbij bent, hoe meer resultaat je kunt behalen. Kinderen knappen ontzettend op van de juiste begeleiding en de omgang met andere kinderen met TOS. Het geeft ze moed en vertrouwen; dat is geweldig om te zien.”