Carolien Gravesteijn

Carolien Gravesteijn
Psycholoog en lector Ouderschap & Ouderbegeleiding Hogeschool Leiden

De eerste jaren van een kind zijn de basis voor zijn of haar verdere ontwikkeling. Nog niet zo bekend is hoe belangrijk het is dat ook de ouders zich in die periode goed voelen. Welke opvoedstijl je precies kiest doet er minder toe. Het is belangrijker dat je goed in je vel zit, zodat je je in staat voelt om op te voeden.

In de eerste drie jaar van het kinderleven vormt zich de band tussen ouder en kind. Je kindje hecht zich dan aan jou, als de persoon die troost geeft als het eng of spannend wordt. Een gezonde hechting zorgt voor een goed basisvertrouwen.

Dat is nodig voor een gezonde sociaal-emotionele ontwikkeling. Als er iets mis gaat in deze hechting kan het kind later in het leven moeite hebben om normale relaties met andere mensen aan te knopen. 

De komst van een kindje heeft een enorme impact. Als je als moeder of vader niet goed in je vel zit, heeft dat gevolgen voor de ontwikkeling van je kind.

De ervaring leert dat er niet één beste manier is om je kind op te voeden, want ieder kind heeft zijn of haar eigen temperament.

Ouders versus opvoeders

’Ouderschap’ is niet één-op-één hetzelfde als ‘opvoeden’. Je opvoedtaak stopt als je kind volwassen is, maar vader of moeder blijf je de rest van je leven. Ouderschap is veel méér dan opvoeden alleen.

Zo alles bij elkaar kan ouderschap best pittig zijn.

Als je een kind krijgt, verandert de relatie met je partner, ga je op zoek naar een nieuwe balans tussen werk en privé, moet je anders met je financiën omgaan en krijg je er ongevraagd een compleet sociaal netwerk (kinderopvang, school) bij.

Zo alles bij elkaar kan ouderschap best pittig zijn. Je moet het allemaal maar doen, met bovendien minder slaap én het daarbij behorende ‘kortere lontje’.

Ouderschap anno nu

Uit onderzoek blijkt dat ouders het juist in die eerste jaren lastig vinden om een goede balans te vinden. Ze geven aan behoefte te hebben aan meer ondersteuning en advies. Dat vragen zij meestal bij vrienden, familie, het consultatiebureau of de JGZ. Ook halen ze

opvoedtips van (social) media en uit boeken. Maar al die adviezen spreken elkaar regelmatig tegen. Je kan er zomaar het gevoel van krijgen dat je het niet goed doet, dat anderen het beter weten. Als het niet goed gaat met je kind, zoek je de oorzaak al snel bij jezelf.

Wees jezelf en steun elkaar

Maar wat mij betreft mogen ouders weer wat meer zichzelf zijn en wat meer ondersteund worden vanuit de maatschappij. Bijvoorbeeld door een betere informatievoorziening, maar dan vanuit de behoefte van ouders (waar hebben zíj behoefte aan, wat willen zij weten, kunnen, bereiken) en regelingen waardoor werk en zorgen voor je kind makkelijker kan worden gecombineerd, bijvoorbeeld door uitgebreide verlofregelingen.

En het is oké dat je weleens moe en gestrest bent. Dat hoort er nou eenmaal bij. Kijken naar je kind en daar vanuit jezelf op reageren. Wat ook kan helpen is om dat soort momenten met elkaar te delen en steunend in plaats van oordelend te reageren naar andere ouders.

Zo weet je dat je niet de enige bent die weleens een steekje laat vallen en hoef je je niet zo schuldig te voelen. Zo helpen we elkaar om wat minder te stressen over het ouderschap en wat meer zelfvertrouwen te hebben. En laat dat nou net zijn wat je kind nodig heeft. Juist in die eerste jaren.