Wat zijn gluten eigenlijk?

“Gluten zijn eiwitten die voorkomen in granen zoals tarwe, gerst en rogge. Het zorgt ervoor dat brood kan rijzen en lekker soepel wordt. Behalve in brood zit gluten ook in bijvoorbeeld crackers, pasta, muesli en in koekjes.”

Wat is glutengevoeligheid?

“Bij mensen met glutengevoeligheid raakt de darmwand geïrriteerd wanneer deze in aanraking komt met gluten. Hierdoor ontstaan uiteenlopende klachten zoals een opgeblazen gevoel, buikpijn, winderigheid, obstipatie of juist diarree. Ook als na het eten vermoeidheid optreedt, kán dit duiden op glutengevoeligheid.”

Hoe ontstaat glutengevoeligheid?

“Wij eten eigenlijk veel te veel granen. Ons lichaam is daar niet op ingesteld, waardoor na verloop van tijd de darmen overgevoelig kunnen worden.”

Is glutengevoeligheid hetzelfde als coeliakie?

“Nee, absoluut niet. Coeliakie is een ernstige aandoening, waarbij iemand absoluut geen gluten kan verdragen. Mensen met coeliakie kunnen al heel ziek worden van een kruimeltje brood of van iets dat met gluten in contact is geweest.

Bij glutengevoeligheid is sprake van mildere klachten, die eventueel kunnen duiden op een gevoeligheidsreactie van de darmen. Dat is heel wat anders. Ik begrijp best dat mensen met coeliakie soms argwanend kijken naar anderen die glutenvrij eten en het dan een ‘hype’ noemen. Aan de andere kant denk ik, als we ons er beter bij voelen, waarom niet?”

Wat is jouw advies voor mensen die klachten hebben?

“Probeer eens minder gluten te eten en kijk wat het effect is. Er zijn steeds meer mensen die, na een periode minder of geen gluten eten, verlichting ervaren of waarbij klachten zelfs helemaal verdwijnen. Het is niet voor iedereen de heilige graal, maar zeker de moeite waard om eens te proberen.”

Is het moeilijk om minder gluten te eten?

“Nou, je moet wel even zoeken naar goede alternatieven. Gelukkig zijn er steeds meer glutenvrije producten te koop, zoals linzenpasta of bruine rijstpasta. Wel moet je goed opletten en etiketten lezen, want in veel glutenvrije producten zit veel suiker.

De grootste uitdaging is denk ik het vinden van lekker glutenvrij brood, zonder toevoegingen. Toch is dit tegenwoordig bij steeds meer biologische winkels te vinden. En je kunt natuurlijk ook zelf glutenvrij brood maken of boekweitpannenkoekjes bakken.” 

Welke granen kun je wel eten als je gevoelig bent voor gluten?

“Granen zoals boekweit, teff en quinoa zijn glutenvrij. Haver is van nature ook glutenvrij, maar wordt vaak verwerkt in een bakkerij of fabriek waar ook tarwe wordt verwerkt. Hierdoor kan de haver met gluten in aanraking komen.”

Zijn er misverstanden over glutenvrij eten?

“Veel mensen denken dat spelt een glutenvrije graansoort is, terwijl de eiwitten in speltbrood heel erg lijken op die van tarwebrood. Speltbrood bevat dus vrijwel net zoveel gluten als tarwebrood.”

Is het zinvol om minder gluten te eten als je geen klachten hebt?

“Ik ben ervan overtuigd dat veel mensen zich beter voelen als ze geen of minder gluten zouden eten, ook als ze niet direct klachten hebben. Maar natuurlijk zijn er ook mensen die geen verschil merken. In ieder geval raad ik iedereen aan eens te letten op de hoeveelheid granen die ze eten.” 

Helpt glutenvrij eten ook bij het afvallen?

“Jazeker. Tarwe heeft namelijk veel invloed op de bloedsuikerspiegel. Na het eten van brood of pasta stijgt de bloedsuikerspiegel snel en daalt vervolgens ook weer snel. Dat zorgt ervoor dat je kort na het eten alweer trek krijgt. Als je wilt afvallen, kun je tarweproducten dus beter vermijden.”