Hein Bernelot Moens

Hein Bernelot Moens
Reumalotoog

Die trend zet voorlopig nog wel door, vertelt reumatoloog Hein Bernelot Moens. “Een grote groep mensen met reuma leidt ondanks de ziekte een redelijk normaal leven, met werk en een gezin. Ook is het aantal patiënten bij wie een operatie noodzakelijk is, omdat een gewricht bijvoorbeeld te veel beschadigd is, aanzienlijk kleiner geworden.

Er is de laatste twintig jaar grote winst geboekt”, zegt Hein Bernelot Moens. Hij is reumatoloog bij de Ziekenhuisgroep Twente en voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Reumatologie.

Betere toepassing

De behaalde winst komt voor een deel door betere toepassing van bestaande geneesmiddelen, zoals prednison en methotrexaat. Die vormen de basisbehandeling voor mensen met reumatoïde artritis, een van de bekendste vormen van reuma.

Zorgverleners zetten reumageneesmiddelen effectiever en vroeger in, vervolgt Bernelot Moens. Dit gebeurt in betere combinaties met vaak hogere doseringen die meer zijn toegesneden op het stadium waarin de ziekte zich bevindt.

Nieuwe middelen

“Daarnaast kennen we een serie relatief nieuwe geneesmiddelen; de biologische. Deze middelen werken gericht op bepaalde plekken in het ontstekingsmechanisme van reuma en remmen een proces in de ontsteking af. Ze vormen een waardevolle aanvulling op het arsenaal aan geneesmiddelen dat er al was.

Met deze aanvulling ontstaat bij 70 tot 75 procent van de mensen met reumatoïde artritis remissie, oftewel de ziekte komt tot rust. De behandeling is chronisch en de biologische geneesmiddelen zijn erg kostbaar. Maar door de opkomst van biosimilars neemt de concurrentie toe, waardoor de prijzen dalen.

Resetten

In een ideaal scenario is de medische wetenschap er in een eerder stadium bij. Zo heeft de reumatoloog de hoop, dat op termijn, nog vóórdat de ziekte zich bij iemand kan ontwikkelen simpel gezegd ‘de knop kan worden omgezet’.

“Wetenschappers buigen zich nu over de vraag welke ontregelingen in het immuunsysteem bijdragen aan de ontwikkeling van reuma en waar je de boel kunt ‘resetten’, zodat gewrichtsontsteking wordt voorkomen. Dat is voor iedereen anders. Reumatoïde artritis heeft veel gezichten en is heel complex.”

Op maat

Zoals bij andere ziekten al gebeurt, gaat behandeling op maat een rol spelen in de behandeling van reuma. Behandelwijzen worden hierbij nog gerichter, omdat ze inspelen op persoonlijke kenmerken zoals genetische.

De focus verschuift naar persoonlijke kenmerken.

“Natuurlijk maken we nu al de best mogelijke keuze voor de patiënt. In principe kun je het afstemmen van doseringen op iemands gewicht en lengte, ook onder behandeling op maat verstaan.

Wel verschuift de focus in geneeskunde steeds meer naar persoonlijke kenmerken, zoals de aanwezigheid van bepaalde stoffen in het bloed of het DNA.”

Persoonskenmerken

De behandeling van reuma kan nu al worden aangepast aan dergelijke kenmerken. Zo bevat het bloed van 70 procent van de mensen met reumatoïde artritis een specifiek eiwit dat de overige 30 procent mist, waardoor de ene groep beter op een reumageneesmiddel reageert dan de andere.

“Hierop kunnen we dus vrij simpel de keuze voor een medicijn aanpassen. Naar verwachting wordt die werkwijze doorgetrokken. In de toekomst meten we nog veel vaker eigenschappen van het bloed om daar eventueel de behandeling op af te stemmen.

Ook andere persoonlijke kenmerken kunnen van belang worden. Denk aan de afbraak van geneesmiddelen in de lever; die is bij iedereen anders. Hier kun je dus ook de dosering op aanpassen, al gebeurt dit nu nog mondjesmaat.”

Voorspellen

Dat de kennis over reuma zich alleen nog maar verder verdiept en uitbreidt, lijdt volgens Bernelot Moens geen twijfel. Ontwikkelingen zoals in big data kunnen hieraan bijdragen. “Er zijn steeds meer data beschikbaar over mensen.

In de toekomst kunnen we nog meer factoren gaan meewegen in de keuze voor geneesmiddelen.

We weten nu bijvoorbeeld al dat biologische geneesmiddelen beter werken bij mensen die niet roken. In de toekomst kunnen we met behulp van data nog meer factoren gaan meewegen in de keuze voor geneesmiddelen.

Niet alleen is steeds beter te voorspellen welk geneesmiddel bij de patiënt succesvol zal zijn, ook valt er dan veel meer te zeggen over de bijwerkingen die een persoon krijgt. Er liggen enorme kansen.”

Meer informatie?

Mail naar info@innovatievegeneesmiddelen.nl

Deze pagina werd financieel mogelijk gemaakt door Vereniging Innovatieve Geneesmiddelen