Floris van Gaalen

Floris van Gaalen
Reumatoloog Leids Universitair Medisch Centrum

"Het probleem is dat deze aandoening moeilijk herkenbaar is", legt reumatoloog Floris van Gaalen van het Leids Universitair Medisch Centrum uit. "De Ziekte van Bechterew behoort tot een groep van reumatische aandoeningen die wij Spondyloartritis noemen.

Deze aandoeningen zijn veel minder bekend dan Reumatoïde Artritis, terwijl er ongeveer net zoveel mensen zijn die er aan lijden." Het verschil tussen beide groepen is dat bij Reumatoïde Artritis de gewrichtsontstekingen voornamelijk in de handen en voeten ontstaan, terwijl de ontstekingen zich bij Spondyloartritis op meerdere plekken voordoen.

Onder het ziektebeeld Spondyloartritis vallen verschillende aandoeningen, waaronder Artritis psoriatica (ontstekingsreuma bij mensen met de huidziekte psoriasis), Artitis bij inflammatoire darmziekten en Ankyloserende Spondylitis, in de volksmond Ziekte van Bechterew genoemd. Bechterew komt het meest voor, bij ongeveer 60.000 Nederlanders.

Rugpijn

Alle patiënten met de Ziekte van Bechterew hebben rugpijnklachten; maar rugpijnklachten kunnen tal van andere oorzaken hebben. Als patiënten worden doorverwezen, is het veelal naar een fysiotherapeut, neuroloog of orthopeed, en niet direct naar een reumatoloog.

"Een andere reden waarom wij mensen met de Ziekte van Bechterew vaak pas laat zien, is dat de klachten meestal op relatief jonge leeftijd ontstaan, vanaf een jaar of vijftien", vervolgt Van Gaalen. "Er wordt dan niet zo snel gedacht aan een reumatische aandoening."

Veel mensen met rugklachten, maar hoe haal je Bechterew-patiënten eruit?
 

"Vooral de rugklachten zijn misleidend", stelt de Leidse reumatoloog. "Er zijn in ons land 1,7 miljoen mensen met chronische rugklachten. Hoe haal je de Bechterew-patiënten er uit? Opsporing van deze mensen is cruciaal omdat door de gewrichtsontsteking onherstelbare schade kan ontstaan aan de wervelkolom.

De wervels kunnen aan elkaar groeien, waardoor mensen op den duur een kromme rug krijgen." Van Gaalen benadrukt dat vanwege de jonge leeftijd van deze patiëntengroep, de ziekte behalve lichamelijke ook grote sociale gevolgen kan hebben. "Patiënten zijn nog carrière aan het maken, maar krijgen te maken met een chronische ziekte die langdurige arbeidsongeschiktheid kan veroorzaken."

Diagnose en behandeling

Het goede nieuws is dat er ongeveer zes jaar geleden een methode is ontwikkeld om de Ziekte van Bechterew door bloedonderzoek en speciale MRI-scans vast te stellen. Van Gaalen: "Voorheen was dat lastig en kregen ook patiënten die bij een reumatoloog kwamen niet altijd direct een passende behandeling. Dat is dus veranderd, we kunnen nu ook bij kort bestaande klachten de diagnose stellen."

Er is nog een tweede reden waarom het nu ook meer zin heeft om het risico van de Ziekte van Bechterew meer onder de aandacht te brengen, bij zowel het publiek als bijvoorbeeld huisartsen en orthopeden. "We hebben nu als reumatologen ook meer te bieden," verklaart Van Gaalen, "want niet alleen de diagnostiek is verbeterd, er zijn nog ook speciale ontstekingsremmers die goed werken bij Spondyloartritis en dus ook bij de Ziekte van Bechterew."

Nieuwe medicatie

"Voorheen hadden we voor Spondyloartritis dezelfde behandelmogelijkheden als voor Reumatoïde Artritis", aldus de reumatoloog. "Nu is en wordt er nieuwe medicatie ontwikkeld voor alle vormen van Spondyloartritis. Afhankelijk van de plekken en de ernst van de ontsteking kunnen we injecties of tabletten voorschrijven. Hoe eerder we daarmee kunnen starten, des te kleiner de schade aan de gewrichten."

Bewegen blijft ook een belangrijk onderdeel van de behandeling van de Ziekte van Bechterew, benadrukt Van Gaalen tot besluit. "Door de spieren actief te houden, blijft de onderrug soepel en is er minder gevaar voor vergroeiing van de ruggenwervels. Het is dus een combinatie van factoren, maar belangrijk is vooral dat we voor deze patiëntengroep nu de diagnose beter kunnen stellen en daarna ook een effectieve behandeling kunnen aanbieden."